Nova in Dolfijn


Op 14,584 augustus 2013 ontdekte de Japnner Koichi Itagaki een nova van magnitude 6,8 (ongefilterd) in het sterrenbeeld Dolfijn. Op zijn opname van 13,565 augustus was de ster nog zwakker dan magnitude 13,0. Hij deed de ontdekking met een 18-cm spiegeltelescoop voorzien van een ccd-camera. Nova Del 2013 staat op de volgende positie:

R.K.: 20h 23m 30,73s (2000,0)
Decl: +20d 46' 04,1"  (2000.0)

Inmiddels hebben vele professionele en amateur astronomen een spectrum van deze nova opgenomen. Deze tonen sterke H-alpha and H-beta emissie met P Cygni profielen. Dat wijst op een klassieke nova. De nova piekte op 16,45 augustus bij magnitude 4,3V. Inmiddels is de helderheid van nova Del 2013 met een halve magnitude afgenomen.
Uit onderzoek van de groep van U. Munari volgt dat de nova waarschijnlijk op een afstand van 3,5 tot 5,5 kpc staat.
De Duitser Patrick Schmeer heeft een mogelijke voorloper van deze nova gevonden. Het betreft USNO-B1.0 1107-0509795, een blauwe ster van magnitude 16,86V. Deze ster staat 0,3" van de gerapporteerde positie van de nova. De groep van de Rus Dennis Denisenko et al. denkt dat de nova identiek is aan de ultraviolette bron GALEX J202330.7+204603. Het lijkt erop dat de sterren, die Schmeer en Denisenko hebben geïdentificeerd als voorlopers, identiek aan elkaar zijn.
Het team van E. Kuulkers heeft de nova met de Swift satelliet waargenomen, 9 uur na de ontdekking. De nova was helder in ultraviolet, maar kon niet worden gedetecteerd in Röntgenstraling. Met de VLA is geprobeerd de nova op radiogolflengten waar te nemen, en met de CARMA op millimetergolglengten, maar de nova kon niet worden gedetecteerd op de frequenties van 4.6 tot en met 96 GHz.
Op de Astronomy Picture of the Day van 16 augustus kun je zien waar de nova staat:
http://apod.nasa.gov/apod/ap130816.html. Op de site www.aavso.org/binocular-sequence-and-charts-now-available-nova-del-2013 is een verrekijker kaartje van de nova te downloaden. Deze gaat tot magnitude 7,0. De nova staat gunstig aan de avondhemel, dus probeer de helderheid van deze ster eens te schatten.

Bronnen:
ATEL #5283, No X-rays detected from PNV J20233073+2046041 (= Nova Delphini 2013), 9 hours after discovery, E. Kuulkers et al., 15 augustus 2013
AAVSO Alert Notice 489, Nova Delphinus 2013 = PNV J20233073+2046041, 16 augustus 2013
ATEL #5297, Spectroscopy of the very fast Nova Del 2013, already declining past maximum brightness, U. Munari et al., 17 augustus 2013
ATEL #5298, Initiation of Radio/Millimeter Monitoring of Nova Del 2013, L. Chomiuk et al., 17 augustus 2013